Pszczoły cenione są nie tylko ze względu na produkcję miodu, ale również za wszelkie jego przetwory, które mają szerokie zastosowanie w życiu zdrowotnym człowieka. Do najważniejszych z nich należą: kit pszczeli (propolis), mleczko pszczele , pyłek , pierzga , wosk i jad pszczeli.

Kit pszczeli - propolis

Niewątpliwie najstarszy lek Słowiańszczyzny znany również pod popularną nazwą propolis. Jest to kleista, lepka substancja o zabarwieniu zielonkawym, żółtym lub brązowym, zależnym od surowca, z którego powstaje kit. Sporządzany jest przez pszczoły z żywic oraz soków roślinnych podobnych do żywic. W słoneczne i ciepłe dni robi się kleisty i miękki. Kit służy pszczołom do wypełniania szczelin i nierówności na plastrach oraz przeklejania ramki woskowej.

Kit pszczeli wykazuje właściwości antyseptyczne i jego zastosowanie lecznicze jest bardzo szerokie:

Badania wykazały, że leczenie z zastosowaniem propolisu w średnim okresie 1 miesiąca dało pozytywne efekty u ludzi w przedziałe wiekowym 60-80 lat. Preparaty na bazie kitu pszczelego stosuje się w różnych postaciach, np:

Mleczko pszczele

Lata pięćdziesiąte przyniosły popularność mleczka pszczelego. Podawano je niemowlętom, dzieciom, starcom, praktycznie we wszystkich przypadkach chorobowych. Zainteresowanie mleczkiem wzrosło dzięki doniesieniom z badań klinicznych, przeprowadzonych w Japonii, Francji, Włoszech i RFN (aktualnie Niemcy). Badania w Japonii prowadzono w kierunku zwalczania chorób napromiennych, które dotknęły ten kraj na skutek wybuchu bomb atomowych w Nagasaki i Hiroszimie. Przeprowadzono też badania wśród studentów pod kątem wpływu mleczka pszczelego na sprawność umysłu. Wykazały one, że studenci zażywający mleczkoterapii uzyskiwali znacznie lepsze wyniki egzaminacyjne w swoich grupach. Leczenie chorób popromiennych jest kontynuowane w Japonii po dzień dzisiejszy, co można zauważyć poprzez duży import zagraniczny mleczka pszczelego (około 100 ton rocznie).

Znakomite wyniki uzyskano przy leczeniu mleczkiem schorzeń anemii starczej. Wspomnień trzeba również o chorych na miażdzycę, przy których uzyskano dobre wyniki dzięki mleczkoterapii wpływającej pozytywnie na elastyczność tętnic i w rezultacie regulację ciśnienia tętniczego krwi. Pionierem badań klinicznych w Polsce w tymże zakresie był dr Józef Matuszewski, który stwierdził, że bez stosowania specjalnych diet poziom cukru we krwi u diabetyków obniżył się aż 33%. Generalnie potwierdziło się, iż mleczko pszczele ma pozytywne działanie na ludzki organizm poprzez poprawę fizyczną i psychiczną u osób biorących udział w mleczkoterapii.

Mleczko pszczele zawiera ponad dwadzieścia makro i mikroelementów, takich jak:

 
Prócz tego ma właściwości bakteriobójcze, zawiera 24 aminokwasy, inhibiny, enzymy, hormony (np. wzrostu), witaminy z grupy B, E, P, PP.
Interesującym zjawiskiem jest długowieczność matki pszczelej (królowej), co najwyraźniej dowodzi, iż w jej pokarmie, czyli w mleczku zawarta jest jeszcze jakaś nieokreślona substancja, którą można nazwać "eliksirem życia". Niestety do chwili obecnej nie powiodły się próby wyekstrahowania z mleczka tej substancji. Na uwagę zasługuje fakt, iż mleczko pszczele jest znakomitym produktem stosowanym w pielęgnacji skóry - daje dużą elastyczność i gładkość.

Pyłek pszczeli

Posiada mnóstwo składników odżywczych, w większości białko, którego zawartość wynosi prawie połowę, tj. 47%. W pyłku znajdziemy aż 36 biopierwiastków, między innymi: wapń, magnez, siarka, krzem, bor, srebro, mied, cynk, chrom. U człowieka często odnotowuje się niedobór wapnia i żelaza. Pszczoły zbierają pyłek z kwiatów. Podczas tej czynności na odnóżach pszczół tworzą się kuleczki z ziaren pyłkowych, do których to pszczoły dodają specjalne enzymy (biokatalizatory zwane fermentami) powodujące przyspieszenie badź opóźnienie procesów chemicznych zachodzących w żywych organizmach. To dzięki tym enzymom zwarte w produktach cukry stają się łatwo przyswajalne dla organizmu pszczół, ale również i dla czlowieka. W pyłku kwiatowym zawarte są hormony wytwarzane przez rośliny. Ich zadaniem jest pobudzenie do działania i koordynacja wszsytkich procesów życiowych w żywych organizmach. 

W pyłku pszczelim stwierdzono występowanie kwasów organicznych, takich jak:

które mają działanie konserwujące.

Pierzga jest produktem pyłkowym, do którego pszczoły dodają inhibiny pszczele i fitoncydy. Stanowi bardzo odżywczy pokarm dla młodych pszczół. W pyłku pszczelim zawierają się antybiotyki przeciwdziałające rozwojowi bakterii, a w szczególności tym z grupy salmonelli, których zwalczanie jest bardzo trudne przy zastosowaniu środków farmakologicznych. Nie tylko pszczoły czerpią "zyski" z tego produktu, ale również my, ludzie, gdyż jego działanie jest bardzo skuteczne w łagodzeniu i zwalczaniu wielu dolegliwości, tj. anemia, brak apetytu, nerwice, wysokie ciśnienie krwi, niedomogi starczego wieku, wypadanie włosów, pogarszanie wzroku, schorzenia gruczołu krokowego (zaleca się, aby mężczyźni po 40 roku życia zażywali profilaktycznie pyłek przeciw schorzeniom gruczołu krokowego - rekomenduje się pyłek wrzosowy).